6 λόγοι για να μην κρύψεις από τα παιδιά σου ότι νιώθεις χάλια (και 1 παράδειγμα)

Το να είσαι γονέας έχει πολλή χαρά αλλά έχει και πολύ στρες.

Τι λες; (το γνωρίζαμε αυτό…)

H μέρα ήταν δύσκολη και έχουμε το κεφάλι μας γεμάτο με υποχρεώσεις.

Και έχουμε ένα παιδί που μας περιμένει, που θέλει να παίξει, που μιλάει ασταμάτητα, που μας θέλει ολόκληρο δικό του ΤΩΡΑ, που τραβάει ότι ύφασμα έχουμε πάνω μας.

Και εμείς είμαστε αλλού, ούτε ξέρουμε ακριβώς που.

Χορεύουν στο μυαλό μας, το φάρμακο που πρέπει να δώσουμε, το πλυντήριο που δεν απλώσαμε από το πρωί, αυτό το κρίσιμο email που δεν απαντήσαμε στην δουλειά…και άλλα τόσα πολλά…

Και να πεις ότι είμαστε και ξεκούραστοι… (χαχα πολύ αστείο αυτό!)

Εννοείται ότι δεν έχουμε επιλογή, δεν έχουμε βοήθεια εκείνη την ώρα και πρέπει να είμαστε με τα παιδιά θέλουμε δεν θέλουμε…

Με δύο λέξεις: είμαστε χάλια.

Αλλά γιατί να κάνουμε πως όλα καλά, να κάνουμε πως παίζουμε και να κάνουμε πως όλα είναι ροζ;

Γιατί να μη εξηγήσουμε στο παιδί μας με ένα υγιή τρόπο τι νιώθουμε και για ποιο λόγο νιώθουμε έτσι; Και να του πούμε ίσως τι σκεφτόμαστε να κάνουμε με το πρόβλημα που έχουμε;

Ναι αλήθεια, γιατί να κρύψουμε πως νιώθουμε ενώ:

1. Θέλουμε να μάθουμε στα παιδιά μας πως να διαχειρίζονται τα άσχημα τους συναισθήματα.

Εάν δεν είμαι καλά και προσπαθώ να το κρύψω, δεν μαθαίνω στο παιδί πως να διαχειριστεί ένα αρνητικό συναίσθημα. Είναι πιο βοηθητικό να του εκφράσουμε τι νιώθουμε. Έτσι του μαθαίνουμε ότι όταν νιώθουμε άσχημα, μπορούμε να το εκφράσουμε. Του μαθαίνουμε και το λεξιλόγιο για να μπορέσει και αυτό να εκφραστεί όταν θα νιώθει ένα αρνητικό συναίσθημα. Εξάλλου, οι νευροεπιστήμες έχουν αποδείξει ότι όταν εκφράζουμε λεκτικά ένα αρνητικό συναίσθημα, μας βοηθάει να το ξεπεράσουμε κιόλας.

 2. Είναι άσκοπο να κρύψουμε οποιοδήποτε συναίσθημα γιατί τα παιδιά τα καταλαβαίνουν όλα έτσι κι αλλιώς

Παλαιά η νοοτροπία ήταν να μη βαραίνουμε τα παιδιά με τα αρνητικά μας συναισθήματα.

‘’’Όχι μπροστά στα παιδιά’’ ήταν το σύνθημα.

Άλλαξαν τα πράγματα όμως (καλύτερα!)

Μία πρόσφατη έρευνα (1) από το Washington State University απέδειξε ότι το παιδί νιώθει το στρες που κουβαλάει ο γονέας ακόμα και όταν ο γονέας το κρύβει (το φανταζόμασταν ήδη αυτό!).

Ερευνητές συγκέντρωσαν 109 οικογένειες και ζήτησαν από τους γονείς να μιλήσουν δημόσια σε ένα δύσκολο κοινό για να είναι υπό στρες. Μετά οι γονείς έπρεπε να παίξουν Lego συνεργατικά μαζί με τα παιδιά τους.  Οι μισοί έπρεπε να κρύψουν το στρες και τα δυσάρεστα συναισθήματα στο παιδί.

Το αποτέλεσμα της έρευνας είναι ότι οι γονείς που κρύβανε το στρες τους ήταν λιγότερο θετικοί και βοηθούσαν λιγότερο το παιδί στο παιχνίδι. Και το πιο σημαντικό είναι ότι και τα παιδιά που δεν γνωρίζανε το στρες του γονέα ανταποκρίνονταν λιγότερο και ήταν σαν να κουβαλάγανε το στρες του. Αυτό εξηγείται από ότι το παιδί έχει μία ιδιαίτερη ικανότητα να νιώθει τα συναισθήματα και αυτό από πολύ νωρίς.

3. Το να κάνουμε πως δεν τρέχει τίποτα αγχώνει το παιδί.

Η Sara Waters που οδήγησε την έρευνα με τις 109 οικογένειες εξηγεί ότι το παιδί αγχώνεται όταν καταλαβαίνει ότι κάτι αρνητικό συμβαίνει ενώ ο γονέας του κάνει πως δεν τρέχει τίποτα. Αυτό μπορεί να αποπροσανατολίσει το παιδί και να το οδηγήσει να συμπεριφερθεί περίεργα όπως να θυμώσει, να γελάει νευρικά, να προσπαθεί να ‘φτιάξει’ την κατάσταση μας.

 4. Είναι οκ να μην είμαστε καλά

Εάν προσπαθούμε να κρύψουμε στα παιδιά ότι είμαστε χάλια, του περνάμε το μήνυμα ότι πρέπει να καλύψουμε και να καταπίνουμε τα αρνητικά μας συναισθήματα. Ενώ είναι απολύτως φυσιολογικό να μην είμαστε πάντα καλά, έτσι δεν είναι;

Του μαθαίνουμε στην ουσία να είναι πιο ανθεκτικό. Τελευταία, προσπαθώ να εκφράζω στα παιδιά τα συναισθήματά μου είτε είναι θετικά είτε αρνητικά. Όταν το κάνω, βλέπω ότι με ακούνε πολύ προσεκτικά. Με ηρεμεί κάπως και νιώθω ότι συνδεόμαστε μοιράζοντας πως νιώθουμε πραγματικά.

 5. Όταν δεν εκφράζουμε τα αρνητικά συναισθήματα, σκάει η βόμβα κάποια στιγμή

Μαζεύονται τα αρνητικά μας συναισθήματα εάν δεν τα εκφράζουμε και κάποια στιγμή μπορεί να γίνει μία ξαφνική και δυσανάλογη έκρηξη (Δεν μιλάμε εδώ για τραγικά πράγματα εννοείται!).

Όμως δεν μας έχει τύχει να φωνάξουμε ξαφνικά για δύο – τρία πράγματα στο πάτωμα επειδή είναι η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει; Καλό είναι λοιπόν να τα εκφράσουμε λίγα λίγα για να μη μαζεύονται και φωνάζουμε μετά!

 6. Μπορούμε να μετατρέψουμε το στρες μας σε μάθημα ζωής / συναισθηματική εκπαίδευση

Μπορούμε να εξηγήσουμε στο παιδί τι συμβαίνει, να εξετάσουμε λύσεις μαζί του. Βλέποντας πως ανταποκρινόμαστε, δεν θα νιώθει άβολα όταν και αυτό θα βιώσει θυμό, στενοχώρια, απογοήτευση, στρες, ματαίωση. Θα είναι φυσιολογικό.

Επίσης το να μοιραστούμε το τι νιώθουμε το βοηθάει να μάθει την ενσυναίσθηση και ότι και οι υπόλοιποι γύρω υπάρχουν και έχουν ανάγκες! Μπορούμε επίσης μετά να παίξουμε με τα συναισθήματα, τα ευχάριστα και τα πιο δύσκολα. Υπάρχουν πολλά παιχνίδια για το θέμα. (2)

Ένα παράδειγμα…

Ας ξαναπιάσουμε το παράδειγμα που είπαμε στην αρχή. Είμαστε χάλια. Πώς να το πούμε με το σωστό τρόπο στο παιδί; Γιατί ωραία, καταλάβαμε ότι πρέπει να εκφράσουμε στο παιδί μας τι νιώθουμε, αλλά πώς το κάνουμε αυτό;

  • Λέμε το συναίσθημά μας (με ήρεμο τρόπο)

  • Εξηγούμε γιατί είμαστε έτσι (τι φταίει για να το πούμε απλά)

  • Εάν θέλουμε, λέμε τι σκεφτόμαστε να κάνουμε για να λύσουμε το πρόβλημά μας ή εάν δεν λύνεται, πως διαχειριζόμαστε το συναίσθημά μας.

- Αρετή; Θέλω να παίξω μαζί σου, χαίρομαι που είμαστε μαζί….

-Ναι Μπαμπά! Έλα να ξεκινήσουμε!

-Θέλω πριν ξεκινήσουμε να σου πω ότι είμαι αρκετά θυμωμένος/η σήμερα. Έχει να κάνει με την δουλειά. Κάποιος λέει ότι έχω κάνει κάτι λάθος και δεν είναι αλήθεια. Αυτό με θυμώνει πάρα πολύ (δεν το λέμε αμήχανα, το λέμε συναισθηματικά).

-Γιατί Μπαμπά; (ακούει πολύ προσεκτικά γιατί νιώθει σημαντική που του εμπιστευόμαστε τι νιώθουμε συνήθως)

-Δεν μου αρέσει καθόλου να λένε ψέματα οι άλλοι για μένα. Για να μου φύγει ο θυμός μου, προσπαθώ να σκεφτώ μία λύση και για αυτό είμαι απασχολημένος/η. Δεν βρίσκουμε πάντα αμέσως την λύση, καταλαβαίνεις ;

-Ναι Μπαμπά / Μαμά… Και τι θα κάνεις εάν δεν βρεις λύση;

-Δεν ξέρω ακόμα! Αλλά θα βρω, δεν ανησυχώ για αυτό. Ας παίξουμε τώρα ε;

-Ναι!!!

Παίζουν και το παιδί γνωρίζει το πρόβλημα του Μπαμπά. Δεν μπερδεύεται. Ξέρει ότι ο Μπαμπάς είναι θυμωμένος για κάτι που δεν έχει να κάνει με αυτήν. Η Αρετή νιώθει και πιο κοντά του επειδή ο Μπαμπάς της την θεωρεί σημαντική για αυτόν και της λέει πως νιώθει. Μαθαίνει πως διαχειρίζεται κανείς τα συναισθήματά του και βρίσκει λύσεις στα προβλήματά του.

Και αν νευριάσαμε και φωνάξαμε;

Τώρα θα μου πεις, και τι γίνεται εάν ΄το κακό΄ έγινε, νευριάσαμε με το παιδί ενώ δεν έφταιγε σε τίποτα επειδή δεν είμαστε καλά/ έχουμε πολύ στρες/ είμαστε πολύ κουρασμένοι;

Πάλι, βοηθάει να εξηγούμε γιατί αντιδράσαμε έτσι μετά και αν χρειάζεται, να ζητήσουμε συγνώμη.

Μου έχει τύχει να νευριάσω με τα παιδιά (δηλαδή να φωνάξω χωρίς να έχουν κάνει κάτι φοβερό) και να βλέπω ταυτόχρονα στα μάτια τους ότι δεν καταλαβαίνουν τι γίνεται.

Όταν συμβαίνει και αφού έχω ηρεμήσει, τους εξηγώ ότι δεν είμαι καλά και για ποιο λόγο και βλέπω ότι κάπως ανακουφίζονται επειδή γνωρίζουν το πραγματικό μου πρόβλημα.

Έτσι, κάνοντας αυτό,  κάπως ανοίγω την καρδιά μου και τους λέω ‘Δεν είμαι τέλεια, κάνω λάθη, προσπαθώ όμως, συγνώμη που αντέδρασα έτσι.’

Και καταλήγουμε αγκαλιά και ακόμα πιο κοντά!

Γράψε μου στα σχόλια την άποψή σου ή/και την εμπειρία σου! Τι κάνεις όταν πρέπει να ασχοληθείς με τα παιδιά και δεν νιώθεις καλά!


Υ.Γ.: Με πολύ μικρά παιδιά, κάτω των 3, μπορούμε να εξηγήσουμε πάλι με λόγια τι νιώθουμε αλλά δεν θα μπορούν να βιώσουν ενσυναίσθηση ακόμα… Το κείμενο αφορά πιο πολύ παιδιά άνω των 3 ετών.

Σημειώσεις

(1) Δες την έρευνα εδώ : https://news.wsu.edu/2018/11/26/emotional-suppression-has-negative-outcomes-on-children/

(2) Ένα παράδειγμα όμορφου παιχνιδιού για τα συναισθήματα

Αν θέλεις να διαβάσεις κάτι άλλο σχετικό, υπάρχει αυτό: Οι γονείς είναι άνθρωποι